REFUGEE COMPANY: goed werkgeverschap

Eigenlijk hadden we op haar werkplek in Amsterdam willen afspreken bij Refugee Company, in een van hun restaurants A Beautiful Mess in Amsterdam, Utrecht of Arnhem, de textielwerkplaats, of in hun Mondmaskerfabriek in Arnhem. Maar dat kan nu niet. Dus spreekt ADI voor de rubriek goed werkgeverschap met Fleur Bakker, een van de initiatiefnemers van Refugee Company, via een scherm vanuit huis. Met op de achtergrond een vrolijk fluitende vogel en een zoontje, dat geduldig wacht tot zijn moeder hem naar school brengt.

“We willen daarmee benadrukken dat ‘vluchteling’ uiteindelijk niet is wat je bent.”

– Fleur Bakker

Dat streepje door Refugee Company valt op. Het is een bewust streepje vertelt Fleur.
“We willen daarmee benadrukken dat ‘vluchteling’ uiteindelijk niet is wat je bent. Je kunt een dergelijke achtergrond hebben en hoeft dat ook niet te ontkennen, maar vluchteling zijn is een tijdelijke levensfase. Je bent zoveel méér dan dat. Voor alles ben je een geliefde, een broer, zus, ouder, werknemer, collega, enz. Die streep door Refugee moet mensen daarover aan het denken zetten. Bij Refugee Company hebben we het dus liever niet over vluchtelingen, maar over onze werknemers, onze collega’s.” 



Fleur Bakker, Refugee Company, Bijlmerbajes, Restaurant, A Beautiful Mess, Benefietdiner 2019

Fleur Bakker is een van de oprichters van Refugee Company, een stichting die zich inzet voor mensen met een vluchtelingenachtergrond. “We zijn gestart in 2015. Ik werkte in asielzoekerscentra toen veel met kinderen en zag dat hun ouders vaak lang vastzaten in ons asielsysteem en daarna het uitkeringsstelsel in rolden. Kunnen we dat niet slimmer organiseren, niet veel sneller mensen midden in onze samenleving zetten dan aan de rand ervan, vroeg ik me af. We zijn toen gaan kijken hoe we deze mensen werkervaring konden laten opdoen en al snel meldden zich 300 vrijwilligers voor dat initiatief. Dat heeft geleid richting een echt programma. In de afgelopen jaren zijn we uitgegroeid tot een aantal sociale ondernemingen ondergebracht in bv’s, en bieden onder meer leer-werktrajecten, coaching en (taal)trainingen aan. We hebben nu bijvoorbeeld drie restaurants, in coronatijd natuurlijk nog geen succesverhaal. Maar onze Mondmaskerfabriek in Arnhem is wél een succes, draait geheel zelfstandig en bedruipt zichzelf.”

Mogen mensen die nog wachten op een officiële asielstatus eigenlijk wel werken?
Fleur: “Ja hoor, na zes maanden in de procedure te zitten, mag dat. Daarvoor is dan wel met een tewerkstellingsvergunning via het coa nodig én geldt de restrictie van 24 weken. Het is een flinke administratieve klus. Ben & Jerry’s hebben overigens voor werkgevers een handige toolkit over mensen met een vluchtelingenachtergrond en werk ontwikkeld. Dat is handig voor werkgevers om te weten. Als je met werk mensen uit hun isolement haalt, dan is dat altijd goed.”

Vind jij jezelf eigenlijk een goede werkgever?
Fleur: “Daar hebben we het intern ook veel over. Ja, ik denk dat we een leuke werkgever zijn. We kijken heel gericht naar wat er nodig is om iemand de volgende stap te laten maken richting sociale zelfstandigheid. Maar we zijn én een sociale werkgever én hebben een commercieel belang. Daarin een balans vinden is een hele uitdaging. Onze mensen vragen veel tijd aan begeleiding. In onze restaurants zijn bijvoorbeeld meer mensen dan gebruikelijk op de werkvloer, doordat ze vaak de taal nog niet goed spreken en opleiding en coaching nodig hebben. Soms zijn het mensen met een nog heel grote afstand tot de arbeidsmarkt die niet direct en gemakkelijk aan de bak komen. En ook al zijn ze nog niet declarabel – als ik dat zo mag uitdrukken – ook voor hen moet er ruimte zijn en ook zíj moeten het gevoel krijgen dat ze ertoe doen. We hebben veel persoonlijk contact, werken aan de taal, soms aan een diploma. Je geeft mensen ruimte om zich te ontplooien en kijkt waar iemand het best op zijn plek is. Het kan zijn dat ze dat op goede dagen goed aankunnen, maar op andere dagen niet en dat vraagt van een organisatie, ook van mij, heel veel inzet, leiding en investering. We zorgen ervoor dat mensen met meer vinkjes op hun cv en in het bezit van een groter netwerk ons verlaten.

Overigens: we hebben ook betaalde collega’s. Zij zaten vaak eerst zelf in het programma en dan zie je al snel of iemand leidinggevende capaciteiten heeft en kan doorstromen. En er stromen ook mensen door naar banen buiten Refugee Company. Het is ook goed om uit dat vluchtelingensysteem te komen, want al vindt men het hier veilig en fijn, de verhalen van mensen zijn ook zwaar en verdrietig. Dan is het goed om elders aan de slag te gaan.

Wat vraagt het om met mensen uit zoveel verschillende culturen te werken?
“Onze leidinggevenden hebben daarvoor de kennis en vaardigheden in huis en krijgen training”, vertelt Fleur. “We zoeken naar een gemixte groep werknemers. Vaak is die verhouding 50% mensen met een vluchtelingenachtergrond – 50% overige werknemers, mensen met een gemengde achtergrond, zowel ouderen als jongeren. Zo kan men zich op de werkvloer altijd wel met iemand identificeren. We zoeken naar dynamiek.  Samenwerken met zoveel verschillende culturen is niet altijd gemakkelijk, want de verschillen zijn groot. Er is wel eens discussie als iemand bijvoorbeeld vaak te laat komt. Maar als iemand ’s nachts niet slaapt, accepteer je het dat die persoon later op het werk verschijnt. Natuurlijk werken we ernaar toe dat mensen structuur krijgen en op tijd aan het werk gaan. Maar we geven wel ruimte, zijn een sociale onderneming en gaan met bepaalde zaken anders om. Je moet dat uitleggen. Zolang de kwaliteit van je eindproduct maar goed blijft.”

Staan jullie open voor samenwerking met andere bedrijven, bijvoorbeeld als zij op zoek zijn naar medewerkers?
Fleur: “Samenwerking met ander bedrijven: graag. We zijn blij als mensen in een incompany training of traject geplaatst kunnen worden. We kijken dan wel heel gericht naar waar binnen het bedrijf die persoon past. Wij kunnen dan de coaching verzorgen. En we zoeken ook naar mogelijkheden voor bedrijfsbezoeken en stages, dat wordt door onze collega’s heel erg gewaardeerd.”

“Het is belangrijk dat mensen merken dat ze niet als een bijzondere dinosaurussoort worden gezien.”

Welke tips heb je voor een bedrijf dat mensen met een vluchtelingenachtergrond wil aannemen?
Fleur: “De ultieme tip vind ik: let heel erg goed op de communicatie en zorg ervoor dat zaken daarbinnen niet uit de hand lopen. Daarnaast: let op gelijkwaardigheid tussen mensen. Het is belangrijk dat mensen merken dat ze niet als een bijzondere dinosaurussoort worden gezien. Zorg ook dat iemand zijn eigen pad kan lopen. Als iemand het werk prima doet, maar de taal bijvoorbeeld nog niet goed onder de knie heeft, leer jezelf dan voorbij die achterstand te kijken. Geef het de tijd en let op de lange termijn. Laat het ook vooral leuk zijn om samen te werken. Als je positief aan het werk gaat, dan komt het wel goed.”

De Nederlandse uitdrukking ‘er loopt een streepje door je heen’ betekent dat iemand niet helemaal goed wijs is. Gaat dat misschien ook op voor Fleur om zich zo hard te maken voor een organisatie als Refugee Company?
Fleur (lachend): “Ik ken die uitdrukking niet. Misschien zijn we inderdaad wel niet helemaal goed wijs, ja. Maar het werk is wél superleuk om te doen, we hebben echt een geweldige organisatie.”

Automatic Translation »